The Treaty of Tordesillas สนธิสัญญาตอร์เดซิยัส : การแบ่งเขตแดนระหว่างสเปน โปรตุเกส

ที่มา : https://th.wikipedia.org/wiki/:Treaty_of_Tordesillas.jpg

เมื่อพูดถึงยุคสมัยใหม่ เราจะนึกถึงการล่าอาณานิคม การสำรวจทางทะเล สิ่งประดิษฐ์ ทฤษฎีใหม่ที่ถูกพิสูจน์ ความก้าวหน้า ที่จะเชื่อมโยงมาถึงปัจจุบัน ซึ่งในที่นี้เราจะพูดถึงเรื่องการสำรวจทางทะเล แน่นอนว่าจะพูดถึงประเทศสเปนและประเทศโปรตุเกสไม่ได้ เพราะทั้งสองประเทศนี้เป็นเจ้าอาณานิคมทางทะเลของโลก ก่อนที่ประเทศอังกฤษจะเรืองอำนาจ ทำให้ทั้งสองประเทศนี้จะต้องมีข้อตกลงระหว่างกันเกิดขึ้น นั่นคือ 'สนธิสัญญาตอร์เดซิยัส (The Treaty of Tordesillas)'

สนธิสัญญาตอร์เดซิยัส

เกิดขึ้นหลังจากที่ คริสโตเฟอร์ โคลัมบัส ค้นพบ 'โลกใหม่' หรือทวีปอเมริกาในปี 1493 ทำให้ประเทศสองมหาอำนาจตกลงกันไม่ได้ ในเส้นทางการเดินเรือ ผลประโยชน์ทางการค้า และต้องการถือครองและอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนนั้น ๆ อีกด้วย เมื่อวันที่ 7 มิถุนายน ค.ศ.1494 สเปนและโปรตุเกสมีข้อตกลงที่จะกำหนดเขตแดนระหว่างอาณาเขตของตนตามแนวเส้นเมอริเดียน 370 ลีคทางตะวันตกของหมู่เกาะเคปเวิร์ด ทั้งสองประเทศตั้งสองด้านของโลก เพื่อต้องการผูกขาด การค้นพบดินแดนใหม่ ๆ เส้นทางการเดินเรือ และการค้า

ที่มา : https://th.thpanorama.com/articles/historia/tratado-de-tordesillas-en-qu-consisti.html

จุดประสงค์ของสนธิสัญญานี้คือ 'เพื่อแก้ไขการโต้เถียงเกี่ยวกับส่วนใดที่ทั้งสองประเทศนั้นถือครอง ในพื้นที่ที่ยังเหลือหรือยังไม่ถูกค้นพบ' ด้วยเหตุนี้ จึงมีการตัดสินใจว่า เส้นที่สมมติจากขั้วหนึ่งไปอีกขั้วหนึ่งจะลาก 370 ลีคจากหมู่เกาะเคปเวิร์ด ในส่วนของฝั่งตะวันออกจะเป็นพื้นที่ของประเทศโปรตุเกส ส่วนของฝั่งตะวันตกจะเป็นพื้นที่ของประเทศสเปน ซึ่งแต่ละฝ่ายจะไม่เดินเรือในพื้นที่ที่ไม่ใช่ของฝั่งตนเอง แม้ว่าจะมีการยกเว้น และอนุญาตให้เรือสเปนบางส่วนเดินเรือเข้ามาทางฝั่งของประเทศโปรตุเกสใน 'เส้นตรง' ที่ไปทางฝั่งตะวันตก

ข้อตกลงเบื้องต้นของสนธิสัญญานี้คือการจัดตั้งขอบเขตระหว่างพื้นที่สเปนและโปรตุเกส 270 ลีคห่างออกไปทางตะวันตก การเปลี่ยนแปลงเส้นทางการแบ่งเขตทำให้สเปนสมารถใช้อำนาจเหนือดินแดนส่วนใหญ่ที่คิดว่าเป็นเอเชีย (นั่นคือ ทวีปอเมริกา ช่วงที่คริสโตเฟอร์เดินเรือเพื่อที่จะไปอินเดียแล้วพบกับชนพื้นเมือง ที่คิดว่าเป็นคนอินเดีย ทำให้ทวีปอเมริกาถูกนึกว่าเป็นเอเชีย) ส่วนของโปรตุเกส ซึ่งตั้งอยู่บนเส้น 370 ลีคทางตะวันตกของหมู่เกาะเคปเวิร์ด ทำให้โปรตุเกสควบคุมเส้นทางการเดิมเรือไปอินเดีย เพื่อไปรอบแหลมกู้ดโฮปได้ ยิ่งไปกว่านั้น ถึงแม้จะไม่มีหลักฐานที่แน่ชัด แต่ก็มีข้อบ่งชี้จำนวนหนึ่งที่ทำให้เห็นว่าโปรตุเกสรู้ถึงการมีอยู่ของดินแดนในพื้นที่มหาสมุทรแอตแลนติก

ต่อมามีข้อตกลงใหม่ สเปนและโปรตุเกสมีการวาดแบ่งเขตโลกใหม่โดยวาดเส้นแบ่งเขตจากเหนือจรดใต้ ประมาณ 100 ลีค ( 555 กิโลเมตรหรือ 345 ไมล์) ทางตะวันตกของหมู่เกาะเคปเวิร์ด นอกชายฝั่งแอฟริกาตะวันตกเฉียงเหนือ ลงนามในสนธิสัญญาใหม่นี้ เพื่อย้ายเส้นเดิมที่ 270 ลีคไปทางตะวันตกเป็น 370 ลีคไปทางตะวันตกของหมู่เกาะเคปเวิร์ด บรรทัดใหม่นี้อยู่ประมาณ 46° 37 ' ทำให้โปรตุเกสสามารถอ้างสิทธิ์เหนือฝั่งตะวันออกของบราซิลในปัจจุบัน ส่วนของฝั่งตะวันตกของบราซิลถูกครอบครองโดยสเปน

ผลของสนธิสัญญานี้ยังคงปรากฏให้เห็นทั่วทวีปอเมริกาในปัจจุบัน ตัวอย่างเช่น ทุกประเทศในละตินอเมริกาส่วนใหญ่เป็นประเทศที่พูดภาษาสเปน ยกเว้นบราซิลที่ภาษาโปรตุเกสเป็นภาษาประจำชาติ นี่ก็เพราะปลายด้านตะวันออกของบราซิลอยู่ทางตะวันออกของแนวแบ่งเขตซึ่งตั้งรกรากอยู่ในสนธิสัญญาทอร์เดซิลลาส และเป็นที่การล่าอาณานิคมของโปรตุเกสส่วนใหญ่เกิดขึ้น พรมแดนของบราซิลสมัยใหม่ขยายออกไปตั้งแต่การขยายสนธิสัญญาทอร์เดซิลลาสในปี ค.ศ. 1506

แม้ว่าจะต้องใช้เวลาหลายร้อยปีก่อนที่เส้นของสนธิสัญญาทอร์เดซิลลาสจะถูกกำหนดอย่างแม่นยำ (เนื่องจากปัญหาในการกำหนดเส้นแวง) โปรตุเกสและสเปนยังคงรักษาแนวเขตของตนไว้ได้ค่อนข้างดี

ที่มา : https://www.blockdit.com/posts/615070c79444ce0c9632fae7

การเดินทางสำรวจทางทะเล ทำให้มีการแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมต่าง ๆ มีการแลกเปลี่ยนสินค้า ทำให้มีการกระจายตัวของผลิตภัณฑ์ ไม่ว่าจะเป็นพืช ผัก ผลไม้ ต้นไม้หลากชนิด มีการกระจายตัวของศาสนาไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ทั่วโลก ยังทำให้เรารู้ถึงภูมิศาสตร์ของพื้นที่ส่วนต่าง ๆ ของโลก โดยที่เทคโนโลยีทางภูมิศาสตร์ยังไม่ได้ก้าวหน้ามากนัก มีการเรียนรู้ศึกษาเทคโนโลยีสำหรับการเดินเรือ เทคโนโลยีทางภูมิศาสตร์ที่ก้าวหน้าขึ้นในอนาคตอีกด้วย

อ้างอิง :

EHNE. (2020, Jun 22). The Treaty of Tordesillas, June 7, 1494. Retrieved September 17, 2022, from https://ehne.fr/en/encyclopedia/themes/international-relations/europe-and-legal-regulation-international-relations/treaty-tordesillas-june-7-1494?fbclid=IwAR064cYgexB-kVeD5nL01dtei3oTiJQugZLH5Z1rZtwuxN0oReO48Tf1VrI
Nationalgeographic. (2019, Oct 07). Jun 7, 1494 CE: Treaty of Tordesillas. Retrieved September 17, 2022, from https://education.nationalgeographic.org/resource/treaty-tordesillas
Thoughtco. (2018, Oct 17). The Treaty of Tordesillas. Retrieved September 17, 2022, from https://www.thoughtco.com/the-treaty-of-tordesillas-4090126
Worldhistory. (2021, Aug 11). Treaty of Tordesillas. Retrieved September 17, 2022, from https://www.worldhistory.org/Treaty_of_Tordesillas/?fbclid=IwAR0PpegkY_D9jUb3RCutc452hVzHXzg3s2KntjOwvL2TLI8_s6RcFd2kEGg