What did the Romans eat? ชาวโรมัน รับประทานอาหารกันอย่างไร? กินอะไรบ้าง?

What did the Romans eat? ชาวโรมัน รับประทานอาหารกันอย่างไร? กินอะไรบ้าง?

    ในยุคสมัยของชาวโรมันมีวิถีชีวิตความเป็นอยู่ตามชนชั้นที่มีในสมัยนั้น ยกตัวอย่างเช่น  'อาหาร'  ชนชั้นสูง จะมีการรับประทานอาหารในโรงอาหารที่มีความหรูหรา วัตถุดิบที่นำมาประกอบอาหารก็จะเป็นเนื้อที่มี ราคาแพง หายาก หรือสิ่งที่ใช้กรรมวิธีการผลิตอาหารอย่างประณีต อุปกรณ์ที่ใช้รับประทาน ไม่ว่าจะเป็นช้อนส้อม ถ้วยจาน ก็จะเป็นวัสดุที่มีราคาแพง สวยงามแวววาว ส่วนชนชั้นล่างก็จะแตกต่างออกไปตามฐานะในสังคม วัตถุดิบจะสามารถหาได้ทั่วไป หรือจะเป็นวัตถุดิบราคาถูก ภาชนะที่ใช้ก็จะมีตามบ้านเรือน หม้อ ไห ที่เป็นดินเผาหรือตามตลาดสามัญที่วางขาย ชนชั้นล่าง ทั้งวัตถุดิบและวัสดุ ก็จะตามกำลังซื้อของแต่ละบุคคล แต่ไม่ว่าชนชั้นไหน ก็จะรับประทานอาหารเป็นมื้อ ทั้งเช้า กลางวัน เย็น (มื้อค่ำ) การรับประทานอาหารของคนยุคสมัยนั้นก็จะขึ้นอยู่กับโอกาสสำคัญต่าง ๆ

 ทำไมเราถึงรู้ว่าชาวโรมันในสมัยนั้น รับประทานอาหารกันอย่างไร?

        จากหลักฐานที่ศึกษาจากเมือง Herculaneum และเมือง Pompeii (ถูกทำลาย จากภูเขาไฟวิสุเวียสปะทุครั้งใหญ่ในปี ค.ศ. 79) เป็นสถานที่ที่ทิ้งล่องลอยของอารยธรรมโรมัน โดยเฉพาะเมือง Pompeii ที่ทุกอย่างถูกลาวาหลอม เมื่อลาวาเย็นตัวลง ทุกอย่างกลายเป็นหินแข็ง ทำให้สภาพของเมือง Pompeii  ยังอยู่ในสภาพที่สมบูรณ์ ทุก ๆ อย่างภายในเมือง ทั้งอาหาร ร้านค้า แม้กระทั่งคน

ที่มา : https://travel.kapook.com/view234187.html

        วรรณกรรมและทัศนศิลป์ของกรุงโรมก็มีข้อมูลที่จะสามารถบอกถึงวิถีชีวิตของชาวโรมันได้ เช่น Petronius’ over-the-top Satyricon (ปลายศตวรรษที่ 1), กวีอย่าง Horace (65 - 8 ปีก่อนคริสตกาล) และ Juvenal (ศตวรรษที่ 1 - 2) ที่เขียนวรรณกรรมที่เกี่ยวข้องกับวิถีชีวิตของชาวโรมัน, หนังสือตำราอาหาร 10 เล่ม Apicius’ De re coquinaria (ศตวรรษที่ 4 - 5), Pliny the Elder’s great Natural History (ค.ศ. 77) เป็นต้น 

ที่มา : https://www.penguin.co.nz/books/the-satyricon-9780452010055

ที่มา : https://4chanarchives.com/board/ck/thread/7884225

อาหารของชาวโรมัน

        อาหารของชาวโรมันมีความหลากหลายตามวัตถุดิบที่นำมาใช้ ซึ่งแต่ละมื้อของชาวโรมันก็จะจัดเตรียมอาหารที่แตกต่างกันออกไปด้วย วัตถุดิบทั่วไปที่ใช้ประกอบอาหาร ได้แก่ เนื้อ อาหารทะเล ผัก ไข่ ชีส ธัญพืช และพืชตระกูลถั่ว 

ที่มา : https://board.postjung.com/1144526

        การประกอบอาหารประเภทเนื้อก็จะมีหลากหลายชนิด โดยเนื้อสัตว์ที่มีราคาแพงหรือว่าเป็นอาหารอันโอชะ คือ 'Dormice' เป็นสัตว์ฟันแทะ แต่ก็ใช่ว่าชาวโรมันทุกคนจะได้ลิ้มลองรสชาติ ยังมีเนื้อสัตว์โดยทั่วไปที่ใช้ประกอบอาหาร เช่น หมูป่า, แกะ, กระต่ายป่า, เนื้อวัวจะไม่ค่อยเป็นที่นิยมของชาวโรมัน สัตว์มีปีก เช่น ไก่, เป็ด, ห่าน, นก, นกยูง, นกกระจอกเทศ ยกตัวอย่างสัตว์ปีกที่ใช้เตรียมอาหาร ได้แก่ qual, partridges และ pheasants 

ที่มา : https://board.postjung.com/1085873

        อาหารทะเล จำพวกหอยนางรม หอยทาก กั้ง และปู เป็นวัตถุดิบที่มีราคาแพง ทำให้มีเพียงชนชั้นสูงที่มีกำลังเงินในการซื้อรับประทาน และชาวโรมันบางคนที่มีฐานะร่ำรวยก็จะมีการเพาะเลี้ยงปลาเพื่อขายหรือนำมาประกอบอาหาร นั่นคือ 'ปลาไหล' ยังมีน้ำปลาที่รู้จักกันในชื่อ 'garum' เป็นน้ำปลาหมักที่ได้รับความนิยมในการปรุงรสอาหาร 

        

ที่มา : https://board.postjung.com/1144526

        นักวิชาการที่ศึกษาเรื่องอาหารระบุว่า 'อาหารของชาวโรมันทั่วไปประกอบด้วยธัญพืชและพืชตระกูลถั่วประมาณ 70%' ธัญพืชที่หลากหลายที่มีการปลูกทั่วอาณาจักรโรมัน ทั้งข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวฟ่าง และข้าวโอ๊ต จากพืชเหล่านี้ชาวโรมันนำมาทำเป็นโจ๊กหรือที่เรียกว่า พัลส์ ซึ่งมักจะรับประทานกันโดยทั่วไป รวมถึง 'ขนมปัง' ที่ทำมาจากธัญพืชเหล่านี้อีกด้วย และดูเหมือนว่า 'ไข่' จะเป็นสิ่งที่มีในทุกมื้อของอาหารชาวโรมัน

        ผัก ผลไม้ที่ชาวโรมันกินจะอยู่ในรูปแบบสลัดผักเหมือนกับปัจจุบันที่เรารับประทานกัน ผักของโรมันก็มีมากมาย เช่น กะหล่ำปลี ผักใบเขียว หน่อไม้ฝรั่ง เห็ด หัวหอม หัวไชเท้า กระเทียมต้น ขึ้นฉ่าย แตงกวา อาร์ติโชก และกระเทียม ผักสามารถปรุง ดอง หรือรับประทานในสลัดน้ำสลัด ชาวโรมันกินผลไม้สดและแห้ง เช่น ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่, แอปเปิ้ล, ลูกแพร์, มะนาว, มะตูม, องุ่นและทับทิม

        อีกทั้งชาวโรมันเป็นผู้บุกเบิกในการทำ 'ชีส' ทั้งชนิดแข็งและชนิดนิ่ม ไม่ว่าจะทำจากนมแพะ นมแกะ และนมวัว ซึ่งในปัจจุบันชีสบางประเภทยังมีกรรมวิธีการผลิตเหมือนกับชาวโรมันในอดีตด้วย

        ไวน์ในสมัยโรมันมีรสชาติและปริมาณแอลกอฮอล์ที่เข้มข้นกว่าไวน์ในปัจจุบัน ชาวโรมันโบราณจึงมักดื่มไวน์ที่เจือจางหรือปรุงแต่ง เครื่องดื่มทั่วไปของชาวโรมันเรียกว่า 'พอสคา' ผสมนำเปล่ากับน้ำส้มสายชูจากไวน์

ช่วงเวลาการรับประทานอาหารของชาวโรมัน

Breakfast or ientaculum

        อาหารเช้าเป็นมื้อที่เริ่มตั้งแต่ยามรุ่งสางจะประกอบด้วยขนมปัง นมหรือไวน์ และบางทีอาจเป็นผลไม้แห้ง ไข่หรือชีส 

        ชาวโรมันชั้นล่างจะรับประทานอาหารเช้ากับขนมปังโดยอาจใส่ชีสหรือมะกอก ขนมปังจุ่มไวน์เพื่อทำให้นิ่ม ถ้าคนงานรีบหรือไปทำงานสาย เขาอาจจะแวะที่ร้านขายขนมปังเพื่อซื้อขนมปังกินระหว่างทางไปทำงาน ขนมปังมีความสำคัญต่อชาวโรมันเป็นอย่างมาก จนต้องละเว้นภาษีเก็บค่าขนมปังสำหรับคนที่ว่างงาน รวมทั้งการเข้าร่วมการแข่งขันกลาดิเอเตอร์ได้ฟรี ทำให้เกิดคำว่า 'bread and circuses' ซึ่งใช้เป็นวิธีรักษาความสงบและความสุขของประชาชน 

        ชาวโรมันชนชั้นสูงการรับประทานอาหารเช้าจะแตกต่างกันเล็กน้อย พวกเขาอาจมีเนื้อสัตว์หรือปลาบางชนิด และผลไม้หรือผักสดกินคู่กับขนมปัง พวกเขาไม่มีน้ำตาลจึงใช้น้ำผึ้งเพื่อทำให้อาหารมีรสหวาน มีผ้าเปียกใช้เช็ดมือหลังอาหารเสมอ 

 Lunch or prandium

        อาหารกลางวัน ประกอบด้วยอาหารที่เหลือจากมื้อหลักเมื่อวันก่อน และรวมถึงปลาและผลไม้สดเป็นครั้งคราว เวลาปกติสำหรับมื้อกลางวันคือช่วงสายหรือช่วงบ่าย  

The Main Meal or Cena  

        อาหารมื้อหลักในช่วงท้ายของวันถือเป็นโอกาสสำคัญที่ครอบครัวจะมารวมตัวกันบ่อยครั้งจะมีเพื่อน ๆ เข้ามาร่วมโต๊ะอาหารในมื้อนี้ หลังเดินทางกลับจากห้องอาบน้ำสาธารณะหรือห้องอาบน้ำส่วนตัว และจะนั่งพักผ่อนบนโต๊ะที่เตรียมไว้ให้ในทริลิเนียม (ห้องอาหาร) เป็นห้องที่ตกแต่งอย่างสวยงามมักจะปูพื้นด้วยกระเบื้องโมเสก นี่คือห้องที่เจ้าของงานเลี้ยงจะให้ความบันเทิง สนุกสนานกับแขกและพยายามแสดงความร่ำรวยและสถานะทางสังคม           อาหารเย็นมักจะประกอบด้วยสามคอร์สหลัก พร้อมด้วยไวน์นำเข้าจากอิตาลี ฝรั่งเศส หรือสเปน  

        บางคนจะมีการรับประทานอาหารในรอบดึกหลังจากมื้อหลักอย่าง 'Cena' ที่เรียกว่า 'Vesperna'

ที่มา : https://oakrrome.wordpress.com/food/

        ชาวโรมันมีการรับประทานอาหารโดยแยกชนชั้นอย่างชัดเจน ไม่ว่าจะเป็นวัตถุดิบ ภาชนะที่ใช้ ด้วยสถานะทางสังคมที่แตกต่างกันในสมัยนั้นหรือความร่ำรวย ความยากจน ก็ล้วนเป็นวิถีชีวิตของชาวโรมันในสมัยนั้น  

        ทั้งนี้การรับประทานอาหารให้โภชนาการครบถ้วน เป็นสิ่งที่สำคัญต่อร่างกายคนเราอย่างมาก ไม่ว่าจะเป็นชนชั้นไหน หรือยุคสมัยไหน ก็ต้องการสารอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย รวมถึงกรรมวิธีการทำอาหารที่ถูกสุขอนามัย การกินที่ไม่มากเกินไปหรือน้อยเกินไป อาจจะส่งผลต่อร่างกายในระยะยาวได้

        

อ้างอิง :

1. Historyhit. (2021, October 06). What Did the Romans Eat? Cuisine of the Ancient Romans. Retrieved August 06, 2022, from https://www.historyhit.com/what-did-the-romans-eat-food-and-drink-in-ancient-times/
2. Mymodernmet. (2020, December 12). What Did the Romans Eat and Drink? Learn About Dining and Diets in the Ancient Empire. Retrieved August 06, 2022, from https://mymodernmet.com/what-did-the-romans-eat-drink/
3. Thecollector. (2022, March 24). Food and Culinary Customs in Ancient Rome. Retrieved August 06, 2022, from https://www.thecollector.com/food-in-ancient-rome/
4. Thoughtco. (2019, July 22). What Did the Ancient Romans Eat? . Retrieved August 06, 2022, from https://www.thoughtco.com/what-the-romans-ate-120636#toc-how-we-know-about-their-meals